श्री भीमाशंकर मंदिर हे महाराष्ट्रातील पुणे जिल्ह्यातील खेड तालुक्यात सह्याद्रीच्या हिरव्यागार डोंगररांगांमध्ये स्थित एक प्राचीन ज्योतिर्लिंग आहे. येथूनच पवित्र भीमा नदीचा उगम होतो.
पौराणिक व ऐतिहासिक वारसा
शिवपुराणातील परंपरेनुसार भगवान शिवांनी भीमासुराचा वध करून भक्तांच्या प्रार्थनेवरून येथे ज्योतिर्लिंग रूपात वास केला. मंदिराचा सभामंडप व शिखर यांचा जीर्णोद्धार १८ व्या शतकात नाना फडणवीस यांनी केला.
वास्तुकला आणि अभयारण्य
हे मंदिर नागर व प्राचीन दगडी स्थापत्यशैलीचा सुंदर संगम आहे. मंदिराभोवती भीमाशंकर वन्यजीव अभयारण्य पसरलेले असून ते महाराष्ट्राचा राज्यप्राणी ‘शेकरू’ साठी प्रसिद्ध आहे.
कसे पोहोचाल
- रस्ता मार्ग: पुण्यापासून सुमारे ११० किमी (मंचर मार्गे) आणि मुंबईपासून सुमारे २१० किमी.
- रेल्वे: पुणे जंक्शन किंवा कर्जत ही जवळची प्रमुख रेल्वे स्थानके आहेत.